در بسته

ميرآب شهر ما...

24 دلو 1385

هميشه شنيده بودم كه بشر ترقي پذير است واگر يكبار شانس درخانه آدم را بزند، زندگي ازين رو به آن رو مي شود. اما فكر نمي كردم روزي به چشم خود شاهد اين مسئله باشم. بگذاريد آنچه را ديدم بي كم و كاست برايتان نقل كنم:

ديروز بعداز چاشت كه خسته از درس و مكتب به خانه بر مي گشتم، ديدم كه نل آب پيش روي خانه مان تركيده و تمام كوچه را آب برداشته است. مجبور شدم قبل از اينكه به خانه بروم به رياست مربوطه رفته و نفر موظف را بياورم تا نل را ترميم كند. چون بعدازچاشت بود ازكارمندان فني كسي نبود، خواستم به خود رياست بروم و از  رئيس بخواهم كه كسي را براي ترميم نل آب بفرستند اما عسكر موظف دم در گفت: رئيس صاحب جلسه دارند ، و چون جلسه خاص است كسي داخل شده نمي تواند. ناگزير شدم صبر كنم تا كسي از كارمندان پيدا بشه و با من بيايد و نل را ترميم كند.  روي نلهاي شكسته قديمي نشسته و باخود فكر ميكردم كه درس فرداي شاگردان را كه در مورد قانون و تطبيق آن در جامعه بود، را چطور و با چه زباني به بچه ها تفهيم كنم تا بهتر درك كرده و در زندگي شخصي شان آن را به كار ببرند. بايد مثالهاي عيني از جامعه مي آوردم و البته خود را براي سئوالات پرسش گر آنها هم آماده مي كردم.

در حاليكه غرق فكر بودم و با خود جوابهاي احتمالي شاگردان را جواب ميگفتم، كسي سرشانه ام زده و گفت: " هان، استاد، اينجا چكار ميكني؟ ديدي كه بالاخره گذر پوست به دباغ خانه افتاد و تو كه هميشه مارا بخاطر بيكاري و بي عاري ملامت مي كردي، حالا به ما محتاج شدي؟" وقتي روي خود را برگرداندم، فكر ميكنيد كي را ديدم. بله،            ( شادگل) برادر گل وي. با خود گفتم (شادگل) اينجا چكار ميكنه. راستش خيلي تعجب كردم . شايد اگه بگم (شادگل) كي هست و چه پيشينه اي داره، شما هم مثل من از تعجب شاخ در بيارن. (شادگل) از مهاجرين بيجا شده داخلي بود كه موقتاً در يكي از كمپ هاي مهاجرين زندگي ميكرد. وضع زندگي او و خانواده اش خيلي خراب بوده و چون نه سواد داشت و نه كاري بلد بود، ويلان و سرگردان بود. البته تنها او  نبود، اكثر كساني كه چه در كمپ زندگي ميكردند و يا در شهر براي خودشان خانه گرفته بودند، كار درست و مشخصي نداشتند و جز آفتاب نشيني و نشستن به انتظار رسيدن كمك هاي امدادي مؤسسات خيريه، ساعت تيري نداشتند. اما حالا همان شاد گل روبروي مه، با لباسي آراسته و سرو وضعي كه ميگفت حتماً در آنجاپست و وظيفه اي دارد، ايستاده بود.

وقتي شاد گل ديد كه مه از ديدن او تعجب كردم، خنده مستانه و پيروزمندانه اي سرداده و گفت: " هان، معلم صاحب، چرا تعجب كردي؟ فكر كردي اينكه معلم هستي و هميشه از قانون و  اينكه هركس بايد بر اساس چيزهايي كه ياد داره به جايي كارمند بشه، گپ مي زني و سخت از گفتن اين گپها خوشحال هم هستي، فكر ميكني در شهر هم اين گپ ها جايي داره ، نه كاكا، اينها همه گپهاي مقبول و كتابي هست كه فقط در جلسه هاي مهم كه خارجي ها و مؤسسات خارجي حضور دارند گفته مي شه، آنهم براي  دلخوشي آنها وبس. شايد از ديدن من اينجا تعجب كردي. البته حق هم داري. درسته كه من سواد ندارم و كاري هم ياد ندارم، اما مي بيني كه اينجا آدم مهمي شدم.. از روزي كه از هم قريه هاي ما، در اينجا چوكي هاي بلندي به دست آورده اند، نان ما به روغن شده و سواي اينكه به  لطف قوميت و نسبتي كه با آقابالاسرها داريم، به محض استخدام شدن جاي كارمندان سابقه داررا گرفته و در پست هاي بلند با معاش بلند مقرر شديم ، ديگر پيدا پناه هم داريم. تازه تمام رياست و كارمندان ديگه هم در اختيار ما هستند. هروقت مجلسي داشته باشيم يا بخواهيم به قريه هاي اطراف به قوم ديدن برويم يا بنايي داشته باشيم، موترهاي دولتي به  اختيار ماست و چون كلان هاي رياست از خويش هاي نزديك هست، تو مارا همه كاره رياست فكر كن."

مه كه از شنيدن حرف هاي دور از انتظار شادگل نزديك بود شاخ در بيارم، مات زده شده و نمي فهميدم كه چي بايد بگم. شادگل كه ديد نزديكه  ضعف كنم، دهانش را نزديك گوش مه آورده و گفت:" تازه اينها كه چيزي نيست، همين روزها منتظر باش تا مدير صاحب هم بشم.. آخه بچه رئيس و همچنين  بچه هاي يكي دونفر ديگه ازمديران بالا بالا كه هم بازي هاي  دوران بچگي مه هستند و به لطف پدرانشان به پست هاي بلند مقرر شدند، به مه قول دادند كه در يكي ازجلسات سري و مهم رياست كه سرها از مي ناب گرم مي شه و بخاطر موفقيت درانجام پلان ها، باده ها باد مي شه، تقرري مه را از ميرآب كلان بگيرند. راستي معلم صاحب، اگه از وظيفه خود  ذله شدي و معاش معلمي كفاف زندگي تو را نمي كنه، بيا همينجا پيش ما. كم از كم تو را پياده دم شعبه رئيس ايستاد كرده مي توانم. درسته كه وظيفه پاييني هست، اما اگه زرنگ باشي و راههاي پيدا پناه را بلد بشي، زود از نردبان ترقي بالا شده مي تواني"

مه ديگه چيزي نمي شنيدم، گپ هاي (شادگل) خيلي از چراهاي مغزمن را جواب داده بود. اينكه چرا جريان آب در طول روز نامنظم شده و بعضاً آب قطع است، اينكه چرا سيستم شهري انكشاف نمي كنه و به جاهايي كه نل آب نيست، نل كشيده نمي شود، اينكه چطور يك كارمند ساده صرف بخاطر شناخت با آقابالاسرها، يك شبه مأمور فني ميشه، و در كل اينكه چرا رياست بجاي ترقي رو به بالا، رو به پاين ترقيده است. وقتي امثال شادگل كارمندان فني باشند و جاي كارمندان سابقه دار و باتجربه را بگيرند، ازين بيشتر هم نمي شود انتظار داشت.

 از همه مهمتر اينكه تازه مي فهميدم شايسته سالاري و تقرر بر اساس لياقت و ترجيح ضوابط بر روابط يعني چه.

 حيران بودم حالا كه همه لغت هاي زيبا و مقدس مانند قانون و شايسته سالاري براي خودم پوچ و بي معني و تهوع آور شده، چطور آنها را به عنوان كلماتي مقدس و لازم الاجرا به بچه ها بفهمانم و از آنها بخواهم كه پايبند اين اصول باشند؟!!

نمايشنامه مظلوميت مردم در پارلمان افغانستان

19 دلو 1385

محل اجرا: صحن شوراي ملي

در نقشها: قدرتمندان تفنگ بدست سابق كه به مزيت زرمند و زورمندبودنشان رأس شوراي ملي را بدست آورده واكنون خود را نماينده اكثريت مردم مي دانند، در نقش هنرپيشه هاي اصلي، عده اي ديگر كه به خاطر تعلقات قبيلوي يا زيبايي چهره و يا هم دالرهاي بادآورده به چوكي نماينده گي شوراي ملي تكيه كرده اند، در نقش سياهي لشكر كه بود و نبودشان تأثيري در جريان ندارد و اقليت  انگشت شمار نماينده گان واقعي مردم در نقش منفي .

دست اندركاران پشت پرده و چهره هاي اصلي اين نمايش كه موقعيت خود را روز به روز  بيشتر در خطر احساس كرده و مي بينند كه ذهنيت مردم آرام آرام از حالت خودسانسوري و خفقان بيرون آمده و به يمن وجود نهادهاي بشري و فعاليت هاي ثمربخش روشنفكران ، پرده از روي واقعيت هاي خونبار و جنايتكارانه جنگ هاي تنظيمي برداشته مي شود تصميم گرفتند تا ‹ بيني آردي› براي خود جور كرده و در چندصباحي كه به لطف كدر بودن اوضاع كشور در شوراي ملي قدرت نسبي دارند، سند برائت خود را تهيه و با آوردن آن به روي كاغذ و چند امضاي خود و نماينده گان سياهي لشكري كه بود و نبودشان يكسان است، خود را  از تمام فجايعي كه در دوران جنگ هاي تنظيمي و چه بسا دوران جهاد مقدس مردم افغانستان انجام داده اند، معافيت بخشند. غافل ازينكه اين خيالي خام بيش نيست و جامعه امروز افغانستان با آنچه آنان تصور ميكنند، متفاوت است و مردم دردمند و گرسنه ما، حالا واقعيت ها را خوب درك ميكنند.

امروز كه مردم ما آبادي و رفاه كشورهاي همسايه را مي بينند و عزت مندي و سربلندي ملل ديگر را عيناً مي بينند، ناخواسته از خود مي پرسند كه علت بربادي افغانستان و از بين رفتن غرور و شخصيت افغان ها چيست؟ چرا زيرساختهاي اقتصادي و دولتي و در كنار آن  احترام به قانون و وطن و همنوع،جايش را به ويراني و فساد اداري و خودپرستي بجاي درخدمت ملت بودن داده است؟ چرا كابل آباد و سرسبز و مترقي ديروز كه بهانه شاعران براي سرودن اشعار در وصف آبادي وطن بود، به مخروبه اي بدل شده است؟ عامل اين خرابي ها و  هزاران تبعات ناگوار ديگر مانند سيل يتيمان و بي سرپرستان جامعه سيل جواناني كه براي گرفتن سرشته كار به هركشوري مهاجر شده وهر سختي تحمل ميكنند، كي ها هستند؟

 كي هست كه جواب اين همه را نداند. جواب واضح بوده و اينك با به اجرا درآمدن نمايش پارلمان، مهر تأييدي بر باورهاي ذهني مردم خورده كه كي ها مسبب ويراني بوده و اينك از خوف جوابگويي به مردم به هر دري مي زنند تا راه گريزي بيابند و موفق هم نمي شوند.

اينان تنها خوف  بازخواست توده مردم را دارند و گرنه خدا را ديربازي است كه به گوشه تاريك ذهنشان فرستاده و تكبر و غرور و خودپرستي را جانشين آن ساخته اند. اينان خدايشان قدرت است، شغلشان تظاهر به دين داري براي رسيدن به جاه وجلال جبروتي فرعون وار، غذاي روحيشان ديدن بيچارگي و دردمندي هرچه بيشتر ملت افغان، رنگ مورد علاقه شان سرخ به رنگ خون كساني كه بيرحمانه كشته يا دستور كشتنشان را داده اند، سپرشان تعبير خودخواهانه و يك جانبه از دين مقدس خداوندي در برابر منطق راستين دين، نشيمنگاه شان خانه و املاكي كه به زور از ملت غصب كرده اند و بالاخره هدف شان منفعت طلبي هرچه بيشتر و تحميق مردم است.

اماافسوس كه چه بيچاره اند اينان. همين كه مردم ديگر باورشان ندارند و حنايشان حتي در نزد پيروان تنظيمي شان هم رنگي ندارد و آه و ناله و فغانستان در عزاي به خطر افتادن كشور و اعتقادات، مثال عيني اشك تمساح است همين برايشان كفايت ميكند. اينان ديربازيست كه خود را محكوم تاريخ دانسته و هرچه دست و بال ميزنند بيشتر به زباله دان سياه تاريخ فرو مي روند. به اينان نبايد چيزي گفت و تنها سكوت مردم گوش اين نابخردان را كر خواهد كرد.

آفرين بر مردم مان كه با وجود اكثريت مظلوم وبي سواد كه فقر اقتصادي و غم نان، سوداي هميشگي شان است، امروز بيدار و هوشيار همه فعاليت هاي تك تك افراد حاضر در دولت و پارلمان را زير نظر دارند و كوچكترين حركت و نيرنگي از چشم تيزبينشان پنهان نمي ماند.

و مرحبا به نمايندگان واقعي مردم و روشنفكران افغان كه بي باكانه آنچه را سزاست  ميگويند وحق كلام را ادا ميكنند . ناگفته پيداست كه تقلاي مذبوحانه اينان و در مقابل حركت هدفمندانه و آگاهانه مردم چه پاياني را براي ايشان و سناريوي از پيش نوشته شان رقم خواهد زد.

 هرچند هنرپيشه هاي نمايش فعلي در پارلمان  مهارت كافي در مظلوم نمايي و مصلحت خواهي دارند ، اما پايان سناريوي جنايتكاري و جنگ هاي داخلي و تنظيمي افغانستان، در دست توده مردم است واين نمايشنامه با محاكمه عاملان اصلي جنايت ها و با تشويق بي پايان مردم دردمند كه متضرر اصلي خشونت ها هستند، به پايان خواهد رسيد.

تاريخ ساز ديكتاتور اما مفيد ؟!!

نوشته: رضا پدرام

در تاريخ هميشه كساني بوده اند كه نامشان به نيكنامي يا بدنامي زبانزد خاص و عام بوده و برهه اي از زمان به شرح وقايعي كه به اراده آنان رقم خورده، اختصاص يافته است. چنگيز خان مغول، هيتلر، انيشتن و در سده معاصر امام خميني و صدام حسين از برجسته ترين تاريخ سازان بوده اند.  به دار آويخته شدن صدام حسين رهبر فقيد عراق در روز اول عيد قربان ،‌عيدي بزرگي براي عده زيادي از مردم رنجديده عراق و چه بسا ساير كشورها بود.

 صدام حسين از جمله رهبران سياسي بود كه ناخلف به قدرت رسيد و در زمان زمامداري اش هرآنچه از ظلم و جنايت كه مي توانست، بي پروا به اجرا گذاشت. از قتل عام كردها و شيعيان گرفته تا حمله به كويت و ايران و بمباران شيميايي مخالفين و سركوب گازانبري مخالفين داخلي دولت خود.

صدام حسين روز اول عيد به دار آويخته شد، جزايي كه در مقابل جنايات بي شماري كه انجام داده بود پاداشي شيرين براي او به حساب مي آمد. اينكه كشتن او در شرايط فعلي درست بود يا نادرست، به حق بود يا ناحق، قضاوت آن بدست تاريخ است و اين زمان است كه درست بودن يا نادرست بودن آن را ثابت خواهد كرد ، اما دورنمايي كه كشتن صدام آن را وضاحت بيشتري بخشيد سايه شومي است كه بر روند دادوستد سياسي كشورهاي جهان سايه افكنده است. كشتن صدام از نظر شخصيتي، جاي تأسف ندارد، بلكه تأسف از اين است كه در دنياي مصلحت گراي امروزي كه كشورها و سياست هاي آنان روز به روز به سوي يك قطبي شدن و فرمان برداري بي چون و چرا و چشم و گوش بسته از ارباب ( اربابان) بزرگ پيش مي رود، كمتر رهبري مانند او يافت ميشود كه  مصلحت را فداي اراده كرده و به حق يا ناحق روي خواسته هاي خود بايستند و از آن با تمام قوا دفاع كند. درين شكي نيست كه در دهه هاي اخير ، عقل ارباب( اربابان) بزرگ تابع سياست سياستگزاران خودخواهش بوده و هر صداي مخالف و آزادي خواهي را در نطفه خفه كرده و ميكند و در راه رسيدن به اين هدف از هر عمل شنيع و غيرانساني ابا نمي ورزد. نمونه واضحش ساخت و پرداخت طالبان و حمايت همه جانبه از اين گروه مزدور و اسامه بن لادن و متعاقب آن حمله به افغانستان به منظور از بين بردن آنان، حمله به عراق و ساقط كردن نظام حكومتي آن به بهانه واهي داشتن  سلاح هاي كشتار جمعي،‌اختصاص دادن ميليونها دالر به منظور اجراي اعمال تخريب كارانه جهت ضعيف ساختن و از بين بردن حكومت هاي ايران و كوبا، جلوگيري از محكوم كردن اعمال وحشيانه و حيواني اسرائيل در لبنان و فلسطين و صدها مثال ديگر.

با آنچه گفته شد شايد از بين رفتن رهبران مخالف و مقتدري چون صدام كه در دنياي امروزي تعدادشان از انگشتان دست هم كمتر است،‌ ضايعه اي به شمار آيد. معلوم نيست اگر همقطاران و هم انديشان صدام،‌از ونزويلا گرفته تا كوبا و ايران و كره شمالي و چند كشور ديگر به عاقبتي همچون صدام گرفتار آيند، بعد از آن عاقبت مخالفين خورد و ريزه ارباب بزرگ چه خواهد شد و خوب و بد بر معيار آن زمان ارباب بزرگ كه يكه تاز بي چون و چراي عرصه سياست هاي جهاني است، چگونه تعريف خواهد شد و چه واژگوني ها و تضادهايي را شاهد خواهيم بود.

شايد وقت آن رسيده كه اين سئوال را از ارباب بزرگ و متحدينش پرسيد كه اگر صدام امروز تنها به جرم ثابت شدن يكي از صدها جنايتش در عراق يعني قتل عام 148 تن از مخالفين به دار آويخته شد، جزاي كساني كه نظام عراق را به بهانه هاي واهي و نادرست ساقط كرده و از روز سقوط دولت صدام به دست آنان تا كنون، روزانه صدها تن بيگناه و مردم عادي كشته مي شوند چيست؟ يا از بين رفتن هزاران تن غيرنظامي و مردم بيگناه در لبنان و فلسطين بدست حكومت اسرائيل كه از حمايت مادي و معنوي تمام عيار ارباب بزرگ و متحدينش در همه عرصه ها برخوردار است، چه جزايي را مستحق حواهد بود در حاليكه ارباب بزرگ از محكوم كردن خشك وخالي آن هم نه تنها خود ابا ورزيده بلكه در سازمان ملل هم ، محكوميت آن را وتو ميكند.؟!؟

عاشورا و آزموني ديگر

همه ساله با فرارسيدن آغازين روز سال قمري، نواي حزن آلود نوحه سراها و مرثيه خوان ها در سوگ شهادت نواده بزرگوار پيغمبرگرامي اسلام، در گوشه گوشه عالم و هرجايي كه نواي اذان از آن ديار به شنيده ميشود، برپاست. اين سوگواري تنها به پيروان مذهب پنجم دنياي اسلام- مذهب جعفري- متعلق نيست و به فراخور سنن رايجه هرمذهب و رسم ورسوم محلي كه با عادات و عنعنات هرمذهب عجين شده، سوگواري به اقسام مختلف آن برگزار ميشود. در بعضي  كشورها كه از نظر مذهبي يكپارچه است و تنها يك مذهب از كثرت قريب به اتفاق برخوردار است اين مراسم مرثيه سرايي و سوگواري با شأن و جبروت خاص خود برگزار شده و از اولين روز محرم يعني ده روز قبل از واقعه عاشورا، سوگواري و عزا آغاز شده و تا دو ماه ادامه مي يابد ، در بعضي كشورهاي ديگر كه مسلمانان ( پيرو هر مذهبي كه باشند) نظر به ساكنان بومي آن كشورها در اقليت قرار دارند  شكل متفاوتي از عزاداري برگزار ميشود و به همين ترتيب در هر ديار، نوع خاصي از عزاداري به فراخور سطح فرهنگ و البته سنن منطقوي- قبيلوي و باورهاي مذهبي برگزار ميشود.

در كشور عزيزمان افغانستان هم كه يكپارچه اسلامي است، مراسم عزاداري همه ساله برگزار شده و پيروان هر مذهب با برپايي مراسم نوحه سرايي، مرثيه خواني،ختم قرآن، منقبت خواني وغيره عزاي نواده پيغمبر عاليقدر اسلام را به تجليل نشسته اند و باوجوديكه اختلاف نظرهاي اندكي در بين مذاهب وجود دارد، اما هيچگاه زمينه برخورد و رويارويي رونما نبوده است. اما متأسفانه سال قبل شاهد برخوردي خونين بوديم كه تأثر آن مزيد بر عزاي نواده پيغمبر شده و روزي سياه در تاريخ شهرمان رقم خورد و روزي كه بايد همه دوشادوش هم ، با اخوت و برادري از فداكاري بي بديل نواده عاليقدر پيامبر بزرگوار اسلام در حراست از دين خدا، به مرثيه سرايي مي پرداختيم، به جاي آن، به  دلايلي واهي و بي اساس ، مراسم عزاداري را به جنگ خياباني تبديل كرده و به آتش كشيدن و غارت اموال يكديگر دست زديم.

اينك عاشورايي ديگر در پيش است و باز نگراني هايي در مورد احتمال بعيد تكرار حوادث سياه سال قبل بر زبانها جاريست. چه بايد كرد و چگونه اين نگراني ها را برطرف ساخت و نگذاشت دشمنان افغانستان و آنهايي  كه  سوداي برپايي جنگ مذهبي را در سر ميپرورانند و ميخواهند آتش تفرقه را بر دامان متحد شهرمان بيفكنند،به مقاصد شومشان برسند ؟ اين سئواليست كه در ذهن اكثر معتقدان واقعي دين و روشنفكران با ضمير شهرمان هر لحظه تكرار مي شود.

بيائيد دست به دست هم دهيم و اين روز دردناك را كه همه مان،  از هر مذهبي كه هستيم به آن معتقد بوده و در عزاي از دست رفتن نواده پيامبرمان شريك هستيم با آرامش سپري كرده و جلو  تحركات ناسالمي را كه خودآگاه يا ناخودآگاه امكان وجودش هست بگيريم و با منطق و آرامش و احترام به حقوق ديگران به عزاداري بپردازيم.

 بيائيد با چشمان باز به اطراف و شرايطمان نظاره كنيم كه اينجا افغانستان است، كشوري كه ساليان سال ضربات تازيانه دشمنان اسلام و سهمگيرتر از آن جهالت و بي خردي و منطق كور بعضي به ظاهر مسلمانان را متحمل شده و اكنون نه تنها پيكر آن زخم آگين و دردمند است بلكه حوصله اي ديگر براي رويارويي دوباره – اين بار به نام جنگ مذهب – را ندارد و نبايد به نحوه عزاداري سايركشورها به چشم تقليد نگاه كرده و آنچه را بنام عزاداري در كشورهاي همسايه شاهدش هستيم، در كشور دردمندمان عيناً پياده كنيم.

بيائيد عاقلانه عزاداري كنيم نه از روي تقليد و خودنمايي .

 بيائيد معتقد واقعي باشيم و ذات پاك الهي را در نظرداشته و به خود بقبولانيم كه اصل اوست و همه پيامبران و خلفا و امامان و صلحا به قصد و نيت آشنا ساختن مردم به او و راههاي رسيدن به او پا به منصه ظهور گذاشته اند نه اينكه به اسم پيروي از مذهب،  پا روي رضايت پروردگارمان گذاشته و به اسم مذهبي بودن،  اصول دين و شريعت نبوي ( ص) را ناديده بگيريم.

و در خاتمه اينكه بيائيد مذهبي بودنمان را با معتقد واقعي بودن تبادله كنيم و راه رضايت خداوند بزرگ را پيش گرفته، يكپارچه و متحد شده و نفاق و شقاق را ريشه كن كنيم ، بدون شك در وحدت و يكپارچگي هم رضايت خداوند است و هم خير و صلاح دنيوي و اخروي.

اعتراف بهاري؟!؟

27 حوت 1385

سال 1385 هم با تمام اميدها ، اضطراب ها و انتظارهاي كه از آن مي رفت رو به پايان است و عنقريب بهاري ديگر، شتابان جاي زمستان را خواهد گرفت.

سالهاست كه ما مردم عادت كرده ايم امروزمان را به اميد فردايي بهتر سر كنيم ، شايد فردا بهتر از امروز باشد و كشورمان راه اصلاح واقعي را در پيش گيرد و آرمان فردفرد عاقل افغان كه همانا اصلاحات،امنيت، عدالت، صلح، حقوق بشر و شايسته سالاري است، محقق شود.

با آغاز سال نو خيلي چيزها از نو پديدار مي شود و خيي چيزها هم به دست فراموشي سپرده مي شود؛ هواي مطبوع بهاري جاي سرماي گزنده زمستان را ميگيرد و تن خشكيده درختان سبز مي شود. وقتي اين همه تحول را شاهد هستيم، ناخواسته اين آرزو در ذهنمان پيش مي آيد كه اي كاش تحولي هم در انديشه ها و رفتار سردمداران دوران جنگ و مقاومت افغانستان پديد آيد و كساني كه در زمان جنگها ، قدرت را به دست داشتند و آمرانه فرمان مي دادند، اندكي به انچه در دوران جنگ ها، از هجوم شوروي گرفته تا جنگهاي ويرانگر و خانمانسوز حزبي و تنظيمي و هم مقاومت در برابر طالبان تأمل كنند و اينبار به ديده نقد اعمال و رفتارشان را بازنگري كنند.

جنگ تباهي آور و ويران كننده است و طرفين جنگ كه زبانشان تفنگ است و مصافحه و خوشآمدشان تبادل آتش، امكان ندارد اشتباه نكرده و بي گناهي را نكشته باشند، خانه اي را به ناحق ويران نكرده باشند، خانواده اي را زير آتش راكت ها و مرمي هاي توپ ويران نكرده باشند، زني را كه چشم به راه شوهر كارگر و از همه جا بيخبرش است، براي هميشه چشم به راه نگذاشته باشند و طفلي را كه بي خبر در آغوش گرم مادر غنوده، يتيم نساخته باشند.

اينها همه تبعات كثيف جنگ است، حال چه دفاع مقدس براي حفظ آزادي وطن باشد و چه تهاجم يك كشور به كشور ديگر به نيت دولت گشايي و تحميل سياست ها. هدف از اين نوشته متجاوزين و اشغالگران دهه هاي اخير نيست چرا كه چه از آنها يادكنيم و چه نكنيم، آنان محكوم تاريخند و روسياه روزگار.

محور صحبت كساني هستند كه در مقابل متجاوزين تفنگ بدست گرفتند و بنام اينكه دفاع از كشور، جهاد مقدس است و وظيفه ايماني و وجداني هر كس، كشته دادند و كشتند و امروز بعد از گذشت سالها، متأسفانه به چيزي جز همان دفاع مقدس كه گويا تا ديروز وظيفه ايماني شان بود و براي خدا اين كار را مي كردند، فخر نمي فروشند و توقع مزدهاي كلان هم دارند.

خوب سئوال من به عنوان يك شهروند افغان اينست كه اگر ايشان براي خدا و وطن جنگيد ه اند و در سر، رضاي خداوند را مي پروراندند  كه وظيفه شان پايان يافته و خدا كه به حق، عادلترين عادلان است اجرشان را آنطور كه خود مي داند خواهد داد . اگر هم  جنگيدن را شغل خود انتخاب كردند و نام جهاد را سرپوشي بر اين شغل ، باز هم ملت بيچاره مزدشان را خوب پرداخته و امروز هر يك از ايشان  وزير  ، وكيل ، والي ، ولسوال، فرمانده پوليس و در يك كلام منصب دار هستند.  با اين حال، آيا خوب نيست كه ايشان با خودشان صادق باشند  و درين سال نو پيشروي ملت اعتراف كنند و از آناني كه به ناحق و اشتباهاً  توسط خودشان يا سربازان زيردست شان كشته شده اند، از بچه هايي كه يتيم شده اند، از زناني كه شوهرانشان را از دست داده اند، از آنانيكه خانه و كاشانه شان به اثر جنگ هاي تنظيمي تخريب شده، شجاعانه عذر بخواهند و بگويند كه مبرا از گناه و اشتباه نبوده  و نيستند. بگويند كه آنها هم انسان هستند و جايزالخطا. اعتراف كنند كه هم در دوران جنگ مقدس و هم جنگهاي تنظيمي، گهگاهي اميال شخصي و غرايز حيواني چشم شان را كور كرده و دست به تجاوز به خون و مال و عفت و ناموس دشمنان تنظيمي شان زده اند و  اعمالي را انجام داده اند كه نادرست بوده و خود اكنون از آن پشيمانند. آيا بدين ترتيب فصل جديدي در فرهنگ درهم ريخته و بي اعتماد افغانستان گشوده  نخواهد شد ؟  و منطق انساني جاي مصونيت خودساخته و استبدادي حاكم را گرفته و عقلانيت و واقعيت پذيري بر كرس اشغال شده اش در نهاد جامعه دردمند و دلهاي شكسته مردم ، جلوس نخواهد كرد ؟

آيا  اين كار خيلي شهامت مي خواهد؟ شهامت اعتراف واقرار به گناهان گذشته ؟ شهامت ابراز ندامت از وقايع خونبار دورن جنگهاي داخلي كه در آن مستقيم يا غيرمستقيم دخيل بوده اند؟

 شايد هم  اينقدر به خودشان اعتماد ندارند كه در صحبت هايشان به جاي اينكه گوش مردم را از شعار دادن و فخرفروختن كر كنند، صادقانه با مردم سخن بگويند،  آنهم به زبان خودشان نه لحن استبدادي كه  هيچكس جرأت نكند در مقابل شان چيزي بگويند ؟ شايد اگر اين كار را بكنند، بتي كه از خود ساخته اند پيش چشم مردم سرنگون شده و ديگر كسي حتي سلامشان را هم عليك نگويد؟!؟

اينترنت نامه بجاي روزنامه؟!!

نويسنده: رضا "پدرام"

                                                                                                                             20 جدي 1385

بعضي از مردم خيلي بد بين هستند و واقعيت هاي كلان كلان را نمي بينند. مي گوئيد چطور؟ مثال كوچكش اوضاع و احوال كنوني افغانستان و تحولاتي كه بعد از ساقط شدن طالبان اتفاق افتاده است. آيا به نظر شما ما در اين چند سال پيشرفت و تحولي نكرده ايم  و تحولات شگرفي در جامعه و محيط كاريمان رونما نشده ؟ البته كه شده. مثال كوچكش عرصه مطبوعات. در زمان هاي قبل ،  صاحب يك روزنامه  مجبور بود خود را به هر دري زده و با استخدام چندين نويسنده و خبرنگار و عكاس و زحمت زياد روزنامه خود را نشر كند و با ديدن كوچكترين روزنه اي، پرسونل خبري خود را به  دنبال آن فرستاده تا از آن خبري تهيه كرده و در صفحه روزنامه اش به چاپ برساند. تازه اگر اوضاع بر وفق مراد مي بود  زحمات بي وقفه خبرنگار و عكاس و هم چندده نفر همكار قلمي به اضافه سردبير و مدير مسئول و منجر به انتشار روزنامه اي چهارصفحه اي مي شد. اما به لطف تحولاتي كه اتفاق افتاده و پيشرفتهايي كه شاهدش هستيم، امروز با داشتن دو نفر و يك پايه كامپيوتر و سيم ارتباطي اينترنت، مي توانيم نه يك روزنامه بلكه روزنامه ها را منتشر كنيم. خدا خيربدهد اختراع كننده اينترنت را. با صرف چند دقيقه وقت، ميتوانيم صدها خبر دست دوم و سوم را بدست آورده و بدون كوچكترين زحمتي به نام خود در روزنامه خود نشر كنيم. تازه، ديگر نياز به عكاس هم نداريم. چون در ارتباط با هر خبري در اينترنت، چندين عكس هم در مورد آن موجود است كه ميتوانيم بهترين آن را انتخاب كرده و در روزنامه خود بدون ذكر منبع آن ، چاپ كنيم.

حتماً الان مي پرسيد كه به سردبير و مدير مسئول ضرورت است تا مطالب اينترنتي را كه به زبانها و شايد لهجه هاي ديگر نوشته شده ، ويرايش كند. اما نه. چه ويرايشي؟ فقط مطلب را بگير و بدون خواندن چاپ كن. اما يك نكته هست كه شايد سردبير يا همان مديرمسئول روزنامه براي جلوگيري از آبروريزي، خيلي متوجه آن باشد. آن هم اينكه در نوشته هاي اينترنتي ، وقتي مطلبي طولاني است، بعد از نشر قسمتي از آن، ( لينك)[1]  داده شده با اين عبارت: "براي ديدن ادامه مطلب اينجا را كليك كنيد." سردبير بايد مواظب باشد تا اين نوشته را حتماً حذف كند در غير آن ...

البته اين سهولت تنها براي روزنامه ها نيست، هفته نامه ها و ماهنامه ها و البته رسانه هاي سمعي و بصري هم اين ترفند را ياد گرفته و از آن استفاده ميكنند.

در آخر اينكه، بيائيد خوش بين  تر باشيم و از پيشرفت هايي نظير اين، كه كار را برايمان سهل تر كرده، چشم پوشي نكنيم و اگر خيلي سخت گير هستيم و نكته سنج، بعضي اسامي را عوض كنيم. مثلاً بجاي روزنامه بگوييم: ‹ اينترنت نامه› يا بجاي گزارشگر روزنامه بگوييم ‹ وبلاگ خوان و يا وبگرد › و يا بجاي اخبار بگوييم ( سياحت اينترنتي)